Witamina K2 jest kluczowym składnikiem diety, który ma znaczenie dla naszego zdrowia. Jej główną rolą jest wspieranie transportu wapnia z tętnic do kości, co jest istotne dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania układu krążenia i kostnego. Witamina K2 należy do rodziny witamin K, które są kluczowe dla prawidłowego krzepnięcia krwi oraz utrzymania zdrowych kości. W przeciwieństwie do witaminy K1, która jest głównym składnikiem krzepnięcia krwi, witamina K2 ma silniejsze powiązanie z metabolizmem wapnia.
Główne funkcje witaminy K2 związane z wapniem obejmują aktywację białek zależnych od witaminy K (VKDP) oraz wpływ na równowagę między osadzaniem a rozpuszczaniem wapnia w tkankach. Witamina K2 odgrywa kluczową rolę w aktywacji białka osteokalcyny, które jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania kości. Osteokalcyna jest białkiem, które wiąże wapń i wprowadza go do kości, wzmacniając ich strukturę. Bez odpowiedniej ilości witaminy K2, osteokalcyna nie jest w pełni aktywowana, co prowadzi do gromadzenia się wapnia w tętnicach, zamiast w kościach.
Witamina K2 działa więc jako kofaktor dla enzymów zwanych karboksylazami witaminy K, które modyfikują niektóre białka, umożliwiając im wiązanie wapnia. Dwa główne VKDP związane z wapniem to białko MGP, które znajduje się w tkance kostnej, i białko GLA, które jest obecne w tkankach miękkich, takich jak naczynia krwionośne.
Białko MGP, aktywowane przez witaminę K2, odgrywa istotną rolę w mineralizacji tkanki kostnej. Pomaga ono w przenoszeniu wapnia i innych minerałów do kości, co przyczynia się do jej wzmacniania. Bez odpowiedniej aktywacji przez witaminę K2, białko to nie jest w stanie wiązać wapnia, co może prowadzić do osłabienia kości i zwiększonego ryzyka złamań.
Białko GLA, również aktywowane przez witaminę K2, wpływa na regulację równowagi między osadzaniem a rozpuszczaniem wapnia w tkankach miękkich. Witamina K2 pomaga w zapobieganiu nadmiernemu osadzaniu się wapnia w naczyniach krwionośnych i tkankach miękkich, co mogłoby prowadzić do chorób sercowo-naczyniowych. Białko GLA wpływa na inhibicję kalcynacji, procesu polegającego na tworzeniu się nieprawidłowych osadów wapniowych w tkanek, które mogą zakłócać ich funkcję.
Witamina K2 działa także synergistycznie z witaminą D3, która jest znana z roli w metabolizmie wapnia. Witamina D3 pomaga w wchłanianiu wapnia z przewodu pokarmowego, podczas gdy witamina K2 pomaga w odpowiednim rozlokowaniu wapnia w organizmie, zapewniając, że jest on transportowany i odkładany w odpowiednich miejscach.
Badania wykazały, że suplementacja witaminą K2 może przyczynić się do zwiększenia gęstości mineralnej kości oraz zmniejszenia ryzyka złamań, szczególnie u osób starszych i kobiet w okresie menopauzy. Witamina K2 współpracuje również z witaminą D3 w regulacji równowagi wapnia w organizmie, co dodatkowo wpływa na zdrowie kości. Z kolei nadmiar wapnia w tętnicach może prowadzić do miażdżycy, czyli zwężenia i utwardzenia tętnic z powodu gromadzenia się złogów wapniowych. Poprzez wspomaganie transportu wapnia do kości, witamina K2 może pomóc zmniejszyć ryzyko rozwoju miażdżycy i związanych z nią chorób serca. Witamina K2 może również korzystnie wpływać na zdrowie serca poprzez zmniejszenie ryzyka powstawania zakrzepów krwi oraz wspomaganie elastyczności ścian tętnic. W niektórych badaniach zaobserwowano związek pomiędzy wyższym spożyciem witaminy K2 a niższym ryzykiem zgonów z powodu chorób serca.
Witamina K2 odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu krążenia i kostnego, wspierając transport wapnia z tętnic do kości. Aby czerpać korzyści zdrowotne z witaminy K2, warto zwrócić uwagę na jej obecność w diecie lub rozważyć suplementację. Pamiętaj jednak, aby przed rozpoczęciem suplementacji skonsultować się z lekarzem lub specjalistą ds. żywienia, który oceni Twoje indywidualne potrzeby i pomoże dobrać odpowiednią dawkę.
Bibliografia:
-
Schwalfenberg GK. Vitamins K1 and K2: The Emerging Group of Vitamins Required for Human Health. J Nutr Metab. 2017;2017:6254836. doi: 10.1155/2017/6254836. Epub 2017 Jun 18. PMID: 28698808; PMCID: PMC5494092.
-
Schurgers LJ, Vermeer C. Determination of phylloquinone and menaquinones in food. Effect of food matrix on circulating vitamin K concentrations. Haemostasis. 2000 Nov-Dec;30(6):298-307. doi: 10.1159/000054147. PMID: 11356998.
-
Knapen MH, Braam LA, Drummen NE, Bekers O, Hoeks AP, Vermeer C. Menaquinone-7 supplementation improves arterial stiffness in healthy postmenopausal women. A double-blind randomised clinical trial. Thromb Haemost. 2015 May;113(5):1135-44. doi: 10.1160/TH14-08-0675. Epub 2015 Feb 19. PMID: 25694037.
- Geleijnse JM, Vermeer C, Grobbee DE, Schurgers LJ, Knapen MH, van der Meer IM, Hofman A, Witteman JC. Dietary intake of menaquinone is associated with a reduced risk of coronary heart disease: the Rotterdam Study. J Nutr. 2004 Nov;134(11):3100-5. doi: 10.1093/jn/134.11.3100. PMID: 15514282.
- Theuwissen E, Magdeleyns EJ, Braam LA, Teunissen KJ, Knapen MH, Binnekamp IA, van Summeren MJ, Vermeer C. Vitamin K status in healthy volunteers. Food Funct. 2014 Feb;5(2):229-34. doi: 10.1039/c3fo60464k. PMID: 24296867.
- Kurnatowska I, Grzelak P, Masajtis-Zagajewska A, Kaczmarska M, Stefańczyk L, Vermeer C, Maresz K, Nowicki M. Effect of vitamin K2 on progression of atherosclerosis and vascular calcification in nondialyzed patients with chronic kidney disease stages 3-5. Pol Arch Med Wewn. 2015;125(9):631-40. doi: 10.20452/pamw.3041. Epub 2015 Jul 15. PMID: 26176325.